Jeśli potrzebujesz pomocy duchowej napisz email: pomocduchowaDM@gmail.com

Która ewangelia jest najstarsza.

Stary i Nowy Testament, rozważania, rozumienie, komentarze
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Wydaje mi się, że jeszcze tego tematu nie było. Mamy cztery ewangelie. Która jest najstarsza i na jakiej podstawie tak sądzicie? Celowo nie czynię dłuższego wstępu.
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Widzę, że nikogo nie udało mi się zainteresować tematem. To może jednak rozwinę problem. Otóż starożytna tradycja kościelna utrzymuje, że Ewangelia według Mateusza była pierwsza. Papiasz, biskup Hierapolis, ok. 130 roku podaje, że, cytuję" Mateusz uporządkował logia w języku hebrajskim, tłumaczył je zaś każdy, jak mógł". Świadectwo Papiasza zostało przekazane przez Euzebiusza. W II wieku Ireneusz, potwierdzając to świadectwo, dodaje nowy szczegół o czasie powstania Ewangelii: "Tak więc Mateusz dla Hebrajczyków w ich ojczystym języku napisał i wydał Ewangelię, gdy Piotr i Paweł głosili w Rzymie Ewangelię i zakładali Kościół".
Pozornie mogłoby się wydawać, że problem został rozstrzygnięty już na początku. Skoro takie mamy świadectwa, to w czym problem. Problem jest następujący: gdzie się podziała ta Ewangelia Mateusza po hebrajsku? Czy po aramejsku, jak niektórzy próbują interpretować te starożytne świadectwa. Co więcej, bibliści, egzegeci przychylają się, na podstawie badań, choćby metodą historii i krytyki tekstu, że to Ewangelia Marka jest najstarsza. Dlaczego, o tym może potem, jeśli ktoś podejmie ten wątek. Stawiane są hipotezy, że ta pierwsza Ewangelia Mateusza po hebrajsku nie była tą znaną nam Ewangelią, ale jednym ze źródeł, z którego Ewangeliści korzystali. Mowa jest przecież o logiach, czyli o mowach, słowach bądź naukach.
Czy macie jakieś przemyślenia z tym związane? Jakieś uwagi, sugestie, coś może ciekawego na ten temat znaleźliście lub przeczytaliście?
Awatar użytkownika
Magnolia
Posty: 10161
Rejestracja: 29 sty 2021, 11:31
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 3836
Podziękowano: 4101
Płeć:

Post

Prawdę mówiąc tak obstawiałam (na św Mateusza, drugi św Marek), bo o św Łukaszu wiadomo że nie był apostołem, tylko współpracownikiem św Pawła. Zaś ewangelia św Jana jest najmłodsza, co tez powszechnie wiadomo.
@Teofilos pociągnij opowieść i wyjaśnij nam jak powstawały ewangelie.
mgr teologii,
„Bóg pragnie, aby wszyscy byli zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2,4)
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Jednak dzisiaj bibliści skłaniają się do tego, że Ewangelia Marka jest najstarsza. Jeżeli porównamy Marka i Mateusza okaże się, że relacje Marka są krótsze, brak na przykład rodowodu Jezusa, informacji o Jego preegzystencji, brak relacji o zmartwychwstaniu, to znaczy jest tylko wspomniane, niewiasty zastają pusty grób i jakiś młodzieniec (prawdopodobnie anioł) informuje je, że Jezus zmartwychwstał, ale nie ma mowy o wniebowstąpieniu oraz o rozesłaniu uczniów aby głosili Ewangelię (zakończenie ewangelii według Marka jest później dodane, a nawet istnieje więcej niż jedno zakończenie). Nie oznacza to, że lekceważone jest najstarsze świadectwo Papiasza, być może te wspomniane logia spisane po hebrajsku (lub aramejsku) stanowiły dla Ewangelistów jedno ze źródeł.
Ostatnio zmieniony 17 wrz 2025, 14:36 przez Teofilos, łącznie zmieniany 1 raz.
Awatar użytkownika
Dominik
Posty: 2439
Rejestracja: 29 sty 2021, 10:48
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 650
Podziękowano: 1777
Płeć:

Post

W zeszytach kursu biblijnego mam napisane, że Ewangelia według św. Marka jest najstarsza.
Jak dobrze rozumiem, to wynika to z tego, że Ewangelia według św. Marka jest zawarta w dłuższych tekstach Mateusza i Łukasza, więc najwidoczniej z niej korzystali przy opracowywaniu swoich tekstów.
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Czy to może kurs biblijny Ignatarium? Badacze uważają, że Mateusz i Łukasz mogli korzystać z Ewangelii Marka i jeszcze z innych źródeł lub źródła Q (quelle = źródło po niemiecku), ponadto Mateusz i Łukasz mieli dostęp do własnych źródeł.
Awatar użytkownika
Dominik
Posty: 2439
Rejestracja: 29 sty 2021, 10:48
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 650
Podziękowano: 1777
Płeć:

Post

Teofilos pisze: 18 wrz 2025, 6:58 Czy to może kurs biblijny Ignatarium? Badacze uważają, że Mateusz i Łukasz mogli korzystać z Ewangelii Marka i jeszcze z innych źródeł lub źródła Q (quelle = źródło po niemiecku), ponadto Mateusz i Łukasz mieli dostęp do własnych źródeł.
Ignatianum, więc zgadza się, ich zeszyty mam.
Dokładnie tak, tak mam napisane jak cytujesz,
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

Dzień dobry, witam po półtora roku.
Ad rem: wydaje się, że nie ma wątpliwości, że Ewangelia wg. św. Marka jest najstarsza - o czym świadczy choćby to, że jest... najkrótsza (z tym, że ma na końcu prawdopodobnie fragmenty późniejsze), ale ponoć najstarszą księgą jest 1 List do Tesaloniczan.
Awatar użytkownika
Magnolia
Posty: 10161
Rejestracja: 29 sty 2021, 11:31
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 3836
Podziękowano: 4101
Płeć:

Post

Witaj @Marek Piotrowski
mgr teologii,
„Bóg pragnie, aby wszyscy byli zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2,4)
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

WItam
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Marek Piotrowski pisze: 18 wrz 2025, 15:35 Dzień dobry, witam po półtora roku.
Ad rem: wydaje się, że nie ma wątpliwości, że Ewangelia wg. św. Marka jest najstarsza - o czym świadczy choćby to, że jest... najkrótsza (z tym, że ma na końcu prawdopodobnie fragmenty późniejsze), ale ponoć najstarszą księgą jest 1 List do Tesaloniczan.
Witam. Tak, to prawda. Rozmawialiśmy tylko o ewangeliach, ale to prawda, że parę listów jest starszych.
Ostatnio zmieniony 18 wrz 2025, 18:53 przez Teofilos, łącznie zmieniany 1 raz.
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

Takie uzupełnienie (choć oczywiście daty są niepewne):

Obrazek
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Przydatne, czytelne. A czy kolor czerwony coś oznacza?
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

Kolor czerwony to efekt uboczny :) bo rysunek pochodzi z mojej nowej książki, która traktuje o darze języków. Księgi oznaczone na czerwono o nim wspominają.
Awatar użytkownika
Magnolia
Posty: 10161
Rejestracja: 29 sty 2021, 11:31
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 3836
Podziękowano: 4101
Płeć:

Post

Marek Piotrowski pisze: 18 wrz 2025, 21:28 Kolor czerwony to efekt uboczny :) bo rysunek pochodzi z mojej nowej książki, która traktuje o darze języków. Księgi oznaczone na czerwono o nim wspominają.
Wprawdzie to offtop, ale ja się od razu tego domyśliłam ;)
mgr teologii,
„Bóg pragnie, aby wszyscy byli zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2,4)
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Dziękuję za wyjaśnienie.
Awatar użytkownika
Teofilos
Posty: 93
Rejestracja: 06 maja 2025, 6:27
Wyznanie: inne wyznanie
Podziękował/a: 35
Podziękowano: 26
Płeć:

Post

Marek Piotrowski pisze: 18 wrz 2025, 21:28 Kolor czerwony to efekt uboczny :) bo rysunek pochodzi z mojej nowej książki, która traktuje o darze języków. Księgi oznaczone na czerwono o nim wspominają.
A czy ta książka jest już dostępna? Bo widzialem wcześniejsze pozycje w internecie. Ja jestem w trakcie pisania mojej pierwszej książki, a raczej poprawiania, jest to podręcznik do języka hebrajskiego wpleciony w powieść. Niemniej potrwa jeszcze zanim zostanie ukończona, z Bożą pomocą. Ale, żeby nie bylo off topu, ad rem:
Zgodziliśmy się co do tego, że Ewangelia Jezusa Chrystusa wedlug Marka jest najstarszą Ewangelią, nie księgą Nowego Testamentu. Co więc zrobić z tymi starożytnymi podaniami o logiach Jezusa? Czy znane są Wam jakieś opracowania na ten temat?
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

Teofilos pisze: 19 wrz 2025, 8:25 A czy ta książka jest już dostępna? Bo widzialem wcześniejsze pozycje w internecie.
Kto chciałby, niech napisze - zrobimy zniżkę dla forumowiczów :) Opis jest tu (ostatnia z prawej) https://analizy.biz/ksiazkiapologetyczne/
Ja jestem w trakcie pisania mojej pierwszej książki, a raczej poprawiania, jest to podręcznik do języka hebrajskiego wpleciony w powieść.
Niesamowity pomysł! Czekam z niecierpliwością (choć jestem noga z języków :( )
Zgodziliśmy się co do tego, że Ewangelia Jezusa Chrystusa wedlug Marka jest najstarszą Ewangelią, nie księgą Nowego Testamentu. Co więc zrobić z tymi starożytnymi podaniami o logiach Jezusa? Czy znane są Wam jakieś opracowania na ten temat?
Nie znam opracowań, ale myślę, że mogły takowe krążyć. Być może np, św. Marek pisał Ewangelie tak, jak się pisze książki: stos notatek i potem łączenie. Bo Ewangelia to chyba też taka trochę "fabularyzacja" - nie w sensie wymyślania, ale w tym sensie, że autentyczne nauki są wplecione w relację o zdarzeniach.
Awatar użytkownika
Magnolia
Posty: 10161
Rejestracja: 29 sty 2021, 11:31
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 3836
Podziękowano: 4101
Płeć:

Post

Teofilos pisze: 19 wrz 2025, 8:25
Zgodziliśmy się co do tego, że Ewangelia Jezusa Chrystusa wedlug Marka jest najstarszą Ewangelią, nie księgą Nowego Testamentu.
co masz na myśli pisząc tę część zdania po przecinku?
mgr teologii,
„Bóg pragnie, aby wszyscy byli zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2,4)
Awatar użytkownika
Marek Piotrowski
Posty: 2709
Rejestracja: 30 sty 2021, 22:00
Wyznanie: katolicyzm
Podziękował/a: 434
Podziękowano: 1160
Płeć:

Post

Chyba to, że są księgi NT starsze od Ewangelii.